800 ming fuqaroga 22 mlrd so‘m asossiz qarz yozilgan: to‘lovlar qayta hisoblandi

O‘zbekistonda doimiy ro‘yxatdan o‘tgan manzilida vaqtincha yashamagan qariyb 800 ming nafar fuqaroga hisoblangan 22 mlrd so‘mga yaqin asossiz qarzdorlik qayta hisob-kitob qilindi. Bu haqda Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi xabar berdi.

Qo‘mita tegishli tashkilotlar bilan birgalikda o‘tkazgan o‘rganishlarda vaqtincha boshqa joyda yashagan yoki xorijga ketgan fuqarolarning doimiy yashash manzili bo‘yicha ayrim kommunal xizmatlar uchun to‘lovlar hisoblanishida muammolar aniqlangan.

Xususan, qariyb 800 ming nafar fuqaroga ular doimiy manzilida yashamagan davr uchun maishiy chiqindilarni olib chiqib ketish xizmati haqi hisoblangan. Qo‘mita ma’lumotiga ko‘ra, shu orqali fuqarolar huquqlari tiklanib, ular foydasiga 22 mlrd so‘mga yaqin asossiz qarzdorlik qayta hisob-kitob qilinishi ta’minlangan.

To‘lovlar nima sababdan noto‘g‘ri hisoblangan?

Qo‘mita o‘rganishlarida xorijda vaqtincha yashaydigan, ishlaydigan, ish izlayotgan yoki tahsil olayotgan fuqarolar haqidagi ma’lumotlar amaldagi holatga mos kelmagani aniqlangan. Shuningdek, yangi abonentlar haqidagi ma’lumotlar ham tizimga o‘z vaqtida kiritilmagan.

Natijada fuqarolar amalda yashamagan manzili bo‘yicha chiqindilarni olib chiqib ketish xizmati uchun qarzdor sifatida qayd etilgan.

Qo‘mita, shuningdek, ichimlik suvi ta’minoti bo‘yicha hisoblagich bilan ta’minlanmagan xonadonlarda 100 nafarga yaqin fuqaro yashamaganini aniqlagan.

Biroq rasmiy xabarda 22 mlrd so‘mlik qayta hisob-kitobning hududlar, kommunal xizmat turlari yoki har bir fuqaro bo‘yicha alohida taqsimoti keltirilmagan.

Qarzdorlikni qayta hisoblash tartibi qanday?

Chiqindilarni olib chiqib ketish xizmati uchun to‘lovlarni hisoblash tartibi Vazirlar Mahkamasining 2019 yil 6-fevraldagi 95-son qarori bilan tasdiqlangan qoidalarda belgilangan.

Hujjatning amaldagi tahririga ko‘ra, abonentlar sonidagi o‘zgarishlar aniqlanganda, tasdiqlovchi hujjatlar mavjud bo‘lsa, to‘lovlar o‘zgarish sodir bo‘lgan sanadan boshlab qayta hisoblanadi. Tasdiqlovchi hujjatlar bo‘lmagan holatlarda esa o‘tgan uch oy uchun hisob-kitob qilish nazarda tutilgan.

Tasdiqlovchi hujjatlar qatoriga yashash joyi bo‘yicha ro‘yxatga olinganlik ma’lumotlari, chegaradan o‘tish va migratsiya qaydlari, shuningdek, tegishli dalolatnomalar kirishi mumkin.

Qo‘mita esa ushbu muammoni tizimli hal qilish uchun kommunal xizmatlar bo‘yicha hisob-kitob tizimlarini migratsiya ma’lumotlari bazalari bilan integratsiya qilishni taklif etgan. Shuningdek, xorijda bir oydan ortiq bo‘lgan abonentlar va ular bilan birga yashovchi shaxslarga qaytib kelgunga qadar har oylik qayta hisob-kitob qilish tizimini joriy etish bo‘yicha tegishli idoralarga takliflar berilgan.

Iste’molchilar nimani bilishi kerak?

Qo‘mita xabarida 22 mlrd so‘mlik asossiz qarzdorlik qayta hisob-kitob qilingani aytilgan. Biroq bu barcha fuqarolarning kommunal qarzlari bekor qilinganini anglatmaydi. Gap doimiy yashash manzilida bo‘lmagan davr uchun noto‘g‘ri hisoblangan to‘lovlarni qayta hisoblash haqida bormoqda.

Shu sababli, fuqarolar o‘z hisobidagi chiqindi xizmati qarzdorligini tekshirganda, yashagan davri va abonentlar soniga oid ma’lumotlar to‘g‘ri aks etganiga e’tibor qaratishi mumkin. Hisob-kitobda xato bor deb hisoblagan iste’molchilar Raqobat qo‘mitasining rasmiy murojaat kanallari orqali masala yuzasidan ma’lumot olishi mumkin.

Qo‘mitaning rasmiy saytida jismoniy va yuridik shaxslar murojaatlari bo‘yicha 1159 qisqa raqamli koll-markaz ko‘rsatilgan.