Sun’iy intellekt eng ko‘p ta’sir qiladigan kasblar ma’lum bo‘ldi – tadqiqot

Sun’iy intellekt texnologiyalarining jadal rivojlanishi mehnat bozorida jiddiy o‘zgarishlarni yuzaga keltirmoqda. «Microsoft» e’lon qilgan yangi tadqiqotda sun’iy intellekt eng ko‘p ta’sir qilishi mumkin bo‘lgan 40 ta kasb ro‘yxati shakllantirildi. Mutaxassislar mazkur ro‘yxatda tarixchilar, tarjimonlar, yozuvchilar va savdo sohasi vakillari «eng xavf ostidagi» kasblar sifatida ko‘rsatilganini ta’kidlamoqda.

Bu kasblar nega xavf ostida?

Microsoft tadqiqotchilari tomonidan o‘tkazilgan tahlilga ko‘ra, ushbu kasblarda bajariladigan vazifalar generativ sun’iy intellektning hozirgi imkoniyatlariga eng mos keladi. Xususan, matn bilan ishlash, ma’lumotni tahlil qilish, tarjima, yozish va kommunikatsiyaga asoslangan vazifalar sun’iy intellekt orqali qisman yoki to‘liq avtomatlashtirilishi mumkin.

Shu bilan birga, kompaniya yuqori qo‘llanilish bu kasblar avtomatik ravishda yo‘qolib ketishini anglatmasligini ta’kidlagan. Ammo amalda ayrim ish beruvchilar yangi xodimlarni yollashni cheklab, ishchi shtatni qisqartirishga o‘tmoqda.

Sun’iy intellekt eng ko‘p ta’sir qiladigan 40 ta kasb

Tadqiqotga ko‘ra, sun’iy intellekt ta’siri yuqori bo‘lgan kasblar orasiga og‘zaki va yozma tarjimonlar, tarixchilar, yozuvchilar va mualliflar, shuningdek jurnalistlar, muharrirlar va texnik yozuvchilar kiradi. Shu bilan birga, xizmatlar bo‘yicha savdo vakillari, mijozlarni qo‘llab-quvvatlash xizmati xodimlari, telefon operatorlari, telemarketologlar hamda PR va reklama savdo agentlari ham ushbu toifaga kiritilgan.

Bundan tashqari, bort kuzatuvchilar, bilet va sayyohlik agentlari, radioboshlovchilar, brokerlik klerklari hamda jamoat xavfsizligi aloqa operatorlari sun’iy intellekt ta’siriga ko‘proq duch kelishi mumkin. Matematiklar, ma’lumotlar tahlilchilari, moliyaviy maslahatchilar, yangi buxgalterlar, boshqaruv va bozor tahlilchilari ham mazkur ro‘yxatdan o‘rin olgan.

Shuningdek, arxivchilar, veb-dasturchilar, geograflar, modellar hamda oliy ta’limda iqtisodiyot, biznes va kutubxonashunoslik fanlari o‘qituvchilari ham sun’iy intellekt ta’siri yuqori bo‘lgan kasblar qatorida qayd etilgan.

Sun’iy intellekt ta’siri kam bo‘lgan kasblar

Tadqiqotda sun’iy intellekt ta’siri nisbatan past bo‘lgan TOP-10 kasb ham keltirilgan. Ularga qum qazish uskunalari operatorlari, ko‘prik va shlyuzlarga xizmat ko‘rsatuvchi xodimlar, suv tozalash inshootlari operatorlari, temiryo‘l uskunalari operatorlari, polni silliqlash mashinalari operatorlari, sanitarlar, motorli qayiq operatorlari hamda o‘rmon xo‘jaligi texnikasi operatorlari kiradi.

Mutaxassislar bu kasblar joyida jismoniy uskunalar bilan bevosita ishlashni talab qilgani uchun generativ sun’iy intellekt ularga hozircha jiddiy ta’sir qila olmasligini qayd etmoqda.

Mehnat bozoridagi tendensiyalar

Tadqiqot mualliflariga ko‘ra, AQSHda taxminan 5 million nafar mijozlarga xizmat ko‘rsatish va savdo sohasi xodimlari ham sun’iy intellekt bilan raqobatlashishga majbur bo‘ladi.

Shu bilan birga, «IBM», «Amazon» va boshqa yirik kompaniyalar sun’iy intellekt yordamida ish o‘rinlarini qisqartirish yoki yangi lavozimlarni muzlatib qo‘yishini ochiq e’lon qilmoqda. «Indeed» ma’lumotlariga ko‘ra, ish beruvchilar xarajatlarni kamaytirish maqsadida sun’iy intellektdan faol foydalanmoqda.

Oliy ta’lim va diplom masalasi

Tadqiqotchilar ta’kidlashicha, bir vaqtlar ishonchli kafolat hisoblangan oliy ma’lumot endilikda mehnat bozorida mutlaq ustunlik bermasligi mumkin. Generativ sun’iy intellekt past malakali jismoniy mehnatga qaraganda, aksincha, bakalavr darajasini talab qiladigan aqliy mehnat kasblariga tezroq moslashayotgani aniqlangan. Shu bois, siyosatshunoslar, jurnalistlar va boshqaruv tahlilchilari kabi kasblar yaqin kelajakda jiddiy transformatsiyaga uchrashi mumkin.

Mutaxassislar fikri

«Microsoft»ning katta ilmiy xodimi Kiran Tomlinsonning aytishicha, tadqiqotning maqsadi ish o‘rinlarini yo‘q qilish emas, balki sun’iy intellekt ish usullarini qanday o‘zgartirishini anglashdan iborat. «Nvidia» bosh direktori Jensen Huang esa sun’iy intellekt har bir kasbga ma’lum darajada ta’sir qilishini ta’kidlab, undan foydalana olmaslik xavfli ekanini bildirgan.